Τα τελευταία χρόνια ακούμε τους ειδικούς να μιλούν συχνά για την φύση των ψυχικών ασθενειών προσπαθώντας να ενημερώσουν το κοινό για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στην καθημερινότητα τους.

Από την άλλη πλευρά παρατηρούμε τους ανθρώπους να αποφεύγουν την αναφορά και την ενασχόληση με τα συμπτώματα των διαταραχών στην προσπάθεια τους να προστατεύσουν τους εαυτούς από τον στιγματισμό που μπορεί να επιφέρει η αποδοχή μιας ψυχικής ασθένειας. Δικαιολογημένη αντίδραση θα σκεφτούμε αφού η συνειδητοποίηση μιας ψυχικής διαταραχής μπορεί εύκολα να προκαλέσει ανησυχία ή ακόμα και φόβο.

Η αμερικάνικη ψυχιατρική εταιρεία, θέλοντας να ευαισθητοποιήσει τον πληθυσμό ώστε πλέον η ψυχική ασθένεια να μην αποτελεί ταμπού, όρισε ως ψυχική διαταραχή κάθε νόσο που δεν μπορεί να εξηγηθεί στο πλαίσιο μιας γενικής σωματικής κατάστασης αλλά εκφράζεται με καθορισμένα συμπτώματα τα οποία επιδρούν άμεσα στην λειτουργικότητα του ανθρώπου αλλάζοντας σημαντικά τα επίπεδα της καθημερινότητας του.

Ο όρος λοιπόν ψυχική ασθένεια περιγράφει την εκάστοτε ομάδα ψυχικών διαταραχών η οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένα είδη νοσημάτων όπως είναι η κατάθλιψη, το άγχος, η κρίση πανικού, η σχιζοφρένεια, η βουλιμία, η εξαρτητική διαταραχή της προσωπικότητας και πολλές άλλες.

Και είναι πλέον γεγονός ότι με το πέρασμα των χρόνων η εμφάνιση των ψυχικών ασθενειών αυξάνεται , όχι τόσο επειδή οι καταστάσεις δυσκολεύουν αλλά κυρίως γιατί οι άνθρωποι έχουν πια την δυνατότητα να παρατηρήσουν περισσότερο τον εαυτό κατανοώντας τι ακριβώς συμβαίνει.

Άρα πολύ εύκολα μπορεί να τεκμηριωθεί η άποψη ότι «ουδείς τέλειος» αφού η επιστήμη υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι λόγω γεννητικής προδιάθεσης φέρουμε την πιθανότητα να εκδηλώσουμε μια ψυχική νόσο κάποια στιγμή στην ζωή μας αρκεί βέβαια να υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Υπό αυτές τις συνθήκες η πυροδότηση μιας ψυχικής διαταραχής εξαρτάται αρχικά από την ύπαρξη της κληρονομικότητας και τα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ανθρώπου. Ενώ, τα τραυματικά γεγονότα, οι δύσκολες καταστάσεις, οι ιδιαίτερες εμπειρίες, η ποιότητα της ζωής, η διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας καθώς και το οικογενειακό περιβάλλον αποτελούν παράγοντες που μπορούν εύκολα να κλονίσουν την ψυχική ισορροπία μας.

Ίσως χρειάζεται να γίνει σαφές ότι η ψυχική ασθένεια είναι εξίσου σημαντική και πολλές φορές περισσότερο σοβαρή από ότι μια σωματική νόσο διότι υπάρχουν περιπτώσεις οι οποίες μπορούν να καταλήξουν σε εκούσιο ή ακούσιο θάνατο όπως η νευρική ανορεξία, η κατάθλιψη και οι ψυχώσεις. Άρα η ευαισθητοποίηση και η άμεση υποστήριξη είναι ιδιαιτέρως χρήσιμες κυρίως αν παρατηρήσουμε ότι ο τρόπος που συνηθίζαμε να αντιδρούμε σε συγκεκριμένες καταστάσεις έχει πλέον αλλάξει.

Γιατί δεν χωρά αμφισβήτηση ότι η έγκαιρη παρέμβαση αυξάνει εντυπωσιακά τα ποσοστά μιας επιτυχημένης θεραπείας προσφέροντας σε κάθε άνθρωπο το δικαίωμα μιας ποιοτικής ζωής .

 

Βασιλική Γ. Βενέτη ΜΑ Κλινικής Ψυχολογίας

Ειδίκευση στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία